Evelien's Dagboek

Treindienstleidster

Vandaag behandelden we storingen. Soms wordt een spoorsectie bezet gemeld door het systeem, terwijl er helemaal geen trein in staat. Er kan dan van alles aan de hand zijn: Een draadbreuk, een kortsluiting tussen de beide spoorstaven of relaiscontacten in de beveiliging die zijn blijven plakken.
De enige manier om er achter te komen wat er aan de hand is, is een deskundige er naartoe sturen om te kijken. Machinisten zijn deskundig in het beoordelen van de toestand van het spoor. Meestal zul je dus een machinist die daar toch toevallig voorbij moet vragen om het spoor te “schouwen”.
Dat gaat echter niet vanzelf: Je kunt geen normale rijweg instellen over een bezette spoorsectie; dat zou niet veilig zijn! Toch is het mogelijk om een trein naar een bezet spoor te sturen. Dat gebeurt dagelijks, bijvoorbeeld als twee treinstellen aan elkaar gekoppeld moeten worden. Je kunt daarvoor een “ROZ”-rijweg instellen (ROZ=”Rijden Op Zicht”). De machinist krijgt dan geen groen licht, maar een geel knipperlicht en dan weet hij dat hij langzaam moet rijden, zodat hij tijdig kan stoppen als er iets in de weg staat.

Ik zag vandaag plotseling dat de spoorsectie bij wissel 1201 bezet was geraakt, terwijl daar volgens mij geen trein hoorde te staan. Er stond ook al een trein te wachten voor sein 1206, die nu niet verder kon. Ik moest hem bellen om hem te vragen het spoor te schouwen. Maar kon ik ook een ROZ-rijweg voor hem instellen? Dat leek me in dit geval niet verstandig. Zolang de bezetting van de spoorsectie niet wordt opgeheven, blijft zo’n rijweg namelijk staan en dat zou betekenen dat er geen enkele trein meer over de wisselstraat zou kunnen. Ik had gisteren al gemerkt, hoe vervelend dat is…

Ik kon dus geen rijweg instellen. Maar als er geen rijweg beschikbaar is, blijft het sein op rood staan! De machinist wil dan, terecht, niet verder rijden. Ook voor deze situatie is een oplossing en dat is de STS-instructie (STS=”Stop tonend Sein”). Het komt er op neer, dat je alle wissels in de goede stand legt en alle kruisende sporen blokkeert, zonder echt een rijweg in te stellen. Gelukkig helpt de software daar bij want het is heel gemakkelijk om één van die blokkeringen te vergeten en daarmee een ongeluk te veroorzaken.
Het plaatje is hier een beetje vereenvoudigd weergegeven: De witte lijntjes geven de blokkeringen aan, maar in werkelijkheid zijn er meer blokkeringen nodig dan hier zijn ingetekend.

Als alles correct is ingesteld moet er een rood formulier ingevuld worden en dat moet aan de machinist worden voorgelezen. En hij moet dan letterlijk herhalen wat je gezegd hebt. Daarna mag hij het rode sein voorbij rijden.

Tijd om de telefoon te pakken en de machinist te bellen:
“Meester, ik wil U vragen het spoor achter sein 1206 tot aan wissel 1199B voor mij te schouwen.“
“Krijg ik dan groen licht? Ik mag nog niet verder!“
“Nee, U krijgt van mij een “Aanwijzing stoptonend sein”:

“De machinist van trein 5218 moet rijden voorbij stoptonend sein 1206 en achter dit sein:

• Rijden op zicht;
• Wissels achter het sein voorzichtig berijden met een snelheid van max. 10 km/u;
• Rekening houden met het niet goed functioneren van AKI’s, AHOB’s en AOB’s.“

De machinist herhaalt woordelijk wat ik hem gezegd heb…
“Veel succes, Meester!“

“Goed zo, Evelien“, roept de instructeur.

Toch wringt er iets: Ben ik nou treindienstleider of treindienstleidster? Ik ben maar eens gaan zoeken op het Internet of het woord “treindienstleidster” eigenlijk wel bestaat. Ik kwam het drie keer tegen:

• Een grappig voorval op station Hengelo werd veroorzaakt door een misverstand tussen de treindienstleidster en de machinist. Wel jammer dat er nou juist weer iets mis ging, toen er een vrouw aan de knoppen zat…
• Op een pagina over overwegen zien we een treindienstleidster aan het werk met een EBO (“Elektrisch Bediende Overweg “). Er schijnen in Nederland nog maar vier EBO’s in gebruik te zijn. En ik vraag me af: Zijn er meer EBO’s dan treindienstleidsters, of zijn er meer treindienstleidsters dan EBO’s?
• Een Belgische site over emancipatie maakt melding van een artikel in de Margriet van 13 januari 1978. Het artikel zelf lijkt er niet bij te zijn, maar de ondertitel zegt al genoeg: “Mevrouw, wat wilt u worden? Kraandrijfster, bontwerkster, schoenherstelster, treindienstleidster of wijnkoopster.” Eigenlijk vallen de functienamen die Margriet noemt nog mee. Wat te denken van “timmervrouw” of “melkboerin”? Blijkbaar kun je te ver gaan in je drang om alles te vervrouwelijken. Er was een periode waarin de vrouwenbeweging er naar streefde om dat soort woorden koste wat het kost ingevoerd te krijgen. En dat zal ongeveer samenvallen met de datum waarop dit artikel in de Margriet verscheen.

Tussen de regels door hebben we dus begrepen dat er minimaal één vrouwelijke treindienstleider in Nederland moet zijn. Of misschien zijn er inmiddels meer aangenomen. Voor zover ik begrepen heb is het personeelsbeleid bij ProRail zeker niet vrouwonvriendelijk en ik vond in cache van Google nog een online personeelsadvertentie waarin een “Treindienstleider (M/V)” gevraagd werd. Die advertentie staat niet meer op Internet, dus de vacature zal inmiddels wel vervuld zijn.

Nog een praktisch vraagje: Als ik een machinist met “Meester” moet aanspreken, is zijn vrouwelijke collega dan een “Meesteres“?

Related posts:

1. Twitter Weekly Updates for 2011-10-16
2. La Meilleure Façon de Marcher
3. Elektor Internet Radio
4. Trading Places
5. Gendertalk Columns